ÇAĞRI MERKEZİ

ÇALIŞAN MOTİVASYONU ÖLÇÜM YÖNTEMİ: POTANSİYEL GÜDÜLEME DEĞERİ

2018 yılının başından beri devam ettiğim Executive MBA (Yönetici MBA) programı kapsamında İstanbul Üniversitesi – İşletme Fakültesi’nin değerli hocalarından sayın Doç. Dr. Güven Ordun‘dan “Organizational Behavior and Leadership” (Örgütsel Davranış ve Liderlik) dersleri alıyorum.

Daha önce mezunu olduğum İktisat Fakültesi’nde dersler sayısal ağırlıklı olduğu için İşletme’nin bu yönüne hiç bakamamıştım. Zaten –artık direncim kırılmış olsa da– her zaman IQ‘nun başarı için EQ‘dan daha gerekli olduğunu savunanlardandım. Kendi girdiğim testler de dahil olmak üzere işe alımlarda ve çalışırken bir çok kişilik envanteri uygulamaları gördüm ve sonuçlarının nasıl üretildiğini, hesaplamaların neye göre yapıldığını merak ettim. Eminim iş hayatındaki herkes en az bir kez böyle bir uygulamaya tabi tutulmuştur.

Bu girizgahtan sonra bu yazımda sizlere Hackman ve Oldman’ın 1976 yılında geliştirdikleri “İş Özellikleri Kuramı” ve Potansiyel Güdüleme (Motivasyon) Değeri hesaplamasından bahsedeceğim.

Çalışanın iş motivasyonu ve doyumuna etki eden içsel faktörlerle ilgilenen bu kuram, 1950 ve 60’larda ortaya çıkan iş genişletme ve iş zenginleştirme programlarının, çalışanlar üzerindeki etkisini açıklamak üzere geliştirilmiştir.

Bu kurama göre, genel olarak herhangi bir işin beş önemli temel iş özellikleri bulunmaktadır. (bkz. Şema 1) Bu boyutlar veya temel iş özellikleri ile işinde karşı karşıya gelen bir insan, her bir özelliğe göre psikolojik bir durum yaşar ve bu durum, insanın işine motive olmasını ve dolayısıyla hem kendisi hem de çalıştığı iş yeri açısından olumlu ve istendik iş davranışlarında bulunmasını sağlar. Ancak, bu ilişki sadece zenginleştirilmiş işleri arzu eden veya bu tip işlere ihtiyacı olan kişiler için geçerlidir.

ısozellikleri
Şema 1

Peki bir çalışanın motivasyonunu nasıl ölçeceğiz? Yine aynı kurama göre Motivational Potential Score yani Potansiyel Güdüleme Değeri‘ni aşağıdaki formüle uygun gelecek şekilde oluşturulacak bir anket ile belirlemek mümkün.

Anketteki sorular kişinin YETENEK ÇEŞİTLİLİĞİ , GÖREV KİMLİĞİ, GÖREV ÖNEMİ, ÖZERKLİK ve GERİ BİLDİRİM konularında yaptığı işi puanlamasını ve bunun sonucunda aşağıdaki formül ile 1 ile 125 arasında bir skorun üretilmesini sağlıyor. Skorun ne kadar yüksek olduğu kişinin o işe karşı motivasyonu o kadar fazla olduğu anlamına geliyor.

pgd

Sorulara ve hesaplama formülüne ulaşmak için linkteki excel dosyasını indirebilirsiniz.

İş Özellikleri Kuramı Anketi (Excel) : http://bit.do/potansiyelguduleme

Aşağıdaki linkte de ilgili excelde bulunan sorular üzerinden oluşturduğum İş Özellikleri Kuramı anketi bulunuyor. Toplayacağım değerleri kendi çalışmalarımda kullanacağım için isim ve e-posta alanlarını isteğe bağlı alanlar olarak belirledim. Dileyenler bana ulaşırsa kendi puanlarını paylaşabilirim. 🙂

İş Özellikleri Kuramı Anketi (Google Forms) : https://goo.gl/forms/fppia6mRvSeVWHPL2

Unutmayın; eğer skorunuz çok düşük çıkıyorsa o işte neden çalıştığınızı sorgulamanız ve yöneticinizden destek almanız gerekir. Eğer skorunuz yüksek ise o işe dört elle sarılın, bırakmayın 🙂

Motivasyonu düşük olan çalışanların motive edilmesi konusu ise -şimdilik- benim uzmanlık alanımda değil, ama internette bununla ilgili sayısız yazı ve makale bulunuyor. Ben de bir öğrenci olarak öğrenmeye çalışıyorum.

Sevgilerimle.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s